Autorem informacji jest Paweł Boguś

IBM OS/2

Zawartość


Prolog - IBM PC

12 sierpnia 1981 r. rozpoczęła się oficjalnie era IBM PC. Już w przeddzień premiery dealerzy złożyli zamówienia na ok. 250 000 szt., a w dniu premiery wpłynęło jeszcze drugie tyle zamówień. A planiści IBM zamierzali sprzedać ok. 275 000 szt. w ciągu roku!

Założenia IBM dotyczące PC można streścić w następujący sposób:

  • komputer dla małych firm
  • duże firmy pozostaną przy komputerach mainframe i terminalach
  • w dużych firmach PC będą stosowane jedynie w odosobnionych przypadkach, nie będą podłączane do sieci
  • PC będzie używany do jednego zadania przez cały dzień (np. arkusz kalkulacyjny, edytor tekstu itp.)
Przy takiej specyfikacji zadań, system operacyjny faktycznie mógłby być jednozadaniowy i bez obsługi protokołów sieciowych. Podobnie jednak jak przy ocenie zapotrzebowania rynku, również w tym przypadku popełniono zasadnicze błędy i niedoszacowania. Zastosowanie PC znacznie wykraczało poza ramy zakreślone przez planistów IBM i siłą rzeczy użytkownikom szybko zaczęły przeszkadzać ograniczenia wprowadzone przez IBM i Microsoft, które wynikały z błędnych założeń początkowych oraz obawy IBM o konkurencję jaką mógłby się stać wydajny i zdolny do pracy w sieci PC dla silniejszych systemów.

Prologu ciąg dalszy - IBM AT

Kiedy w 1984 roku IBM zaprezentował PC AT z procesorem Intel 80286 obiecał, że wkrótce zaoferuje wielozadaniowy system operacyjny. A IBM, jeżeli złoży obietnicę swoim klientom, to w myśl Corporate Directive number 2, podpisanej przez Thomas J. Watson'a Jr. w roku 1956, jej dotrzymuje "...regardless of the cost").

W opracowaniu nowego systemu miał IBM pomagać Microsoft. Bill Gates nie był jednak zwolennikiem procesora 80286 i najchętniej skoncentrowałby się na systemie dla projektowanego właśnie 80386. IBM naciskał jednak mocno na realizację projektu. W tym czasie Microsoft pracował nad zapowiedzianą w listopadzie 1983 r. nakładką na MS-DOS - Windows 1.0, a IBM nad TopView, rodzajem rozszerzenia systemowego dla DOS, pozwalającego na multitasking w trybie tekstowym.

OS/2 1.x

  • OS/2 1.00 pojawił się w grudniu 1987 r. i był pierwszym systemem operacyjnym dla PC oferującym intrinsic multitasking bazujący na możliwościach sprzętowych (procesora 80286 oraz 80386). System pracował tylko w trybie tekstowym i na ekranie mógł w danej chwili być wyświetlany tylko jeden program, jednak reszta uruchomionych programów mogła w tym czasie pracować w tle. Możliwe było również, choć ze znacznymi ograniczeniami, uruchamianie programów pisanych dla DOS. System obsługiwał twarde dyski do 32 MB.
  • OS/2 1.10 SE został wprowadzony w październiku 1988 (SE = Standard Edition). System posiadał GUI - tzw. Presentation Manager (PM), który pozwalał na wygodne zarządzanie systemem. Niestety, API (Application Programming Interfaces) systemu oraz sam PM, mimo iż bardzo wydajne i efektywne w działaniu, były stosunkowo trudne w opanowaniu dla programistów. System obsługiwał duże twarde dyski FAT (do 2 GB) dzieląc je na mniejsze dyski logiczne.
  • OS/2 1.10 EE ukazał się w na początku 1989 (EE = Extended Edition) i zawierał bardzo wydajną, wielozadaniową relacyjną bazę danych Database Manager oraz oprogramowanie Communications Manager (Communications Manager provided IBM mainframe and midrange customers with multiple 3270 and 5250 emulation sessions. It also contained a really bad asynchronous communications program).
  • OS/2 1.20 wprowadzony w listopadzie 1989 zawierał ulepszonego Presentation Managera. Wersja EE systemu oferowała po raz pierwszy system plików HPFS (High Performance File System), który był o wiele wydajniejszy, szybszy i bezpieczniejszy od FAT. Bardzo ciekawym i przydatnym dodatkiem (w wersji EE) był interpreter języka programowania REXX. Nadawał się on zarówno do pisania wszelkich programów jak również złożonych plików wsadowych (czy też skryptów).
W tym czasie trwały prace nad w pełni 32-bitową wersją systemu (OS/2 2.0) oraz nad wersją serwerową (OS/2 3.0). Miał to być system niezależny od platformy sprzętowej, bazujący na mikrojądrze, które jako jedyny element systemu wymagałoby dostosowania do konkretnego procesora (technologia hardware abstraction layer, której filozofia i początki (w odniesieniu do komputerów osobistych) sięgają systemu CP/M).

Microsoft nadal współpracował z IBM w pracach nad OS/2, jednocześnie rozwijał własny produkt - MS Windows. W maju 1990 ukazał MS Windows 3.0, który stał się wielkim sukcesem. Microsoft popadł w wyraźny konflikt interesów, coraz więcej zasobów przeznaczał na prace nad Windows i odpowiednio mniej na - w sumie konkurencyjny - OS/2. Pod koniec 1990 roku Microsoft dawał wyraz swojemu niezadowoleniu z konieczności trwania przy projekcie OS/2. IBM nie miał innego wyjścia, jak zgodzić się na zmianę warunków współpracy. IBM przejął wszystkie prace nad OS/2 1.x oraz 2.x, Microsoft natomiast kontynuował prace nad OS/2 v3, niedługo później przemianowanym na Windows NT.

  • OS/2 1.30 wydano w 1991. Była to pierwsza wersja systemu prawie w całości napisana w IBM, jedynie niewielka część kodu pochodziła jeszcze z Microsoftu. Najistotniejsze elementy systemu były jednak autorstwa programistów IBM. Rezultatem był OS/2 1.3 - mniejszy, wydajniejszy i bardziej stabilny od poprzednich wersji. Dodano również wiele nowych sterowników, chociaż nadal nie było ich tyle, ile być powinno.

    Zastanawiające jest, w jaki sposób Microsoft napisał kod Windows, który (w porównaniu do OS/2 1.1 i OS/2 1.2) był o wiele łatwiejszy w użyciu i posiadał mnóstwo sterowników. Procedura instalacji np. sterownika drukarki w Windows jest praktycznie dwuetapowa, podczas gdy w OS/2 1.2 wymaga: zainstalowania sterownika urządzenia, stworzenia kolejki wydruków, stworzenia obiektu drukarki, połączenia sterownika urządzenia z obiektem drukarki, połączenia kolejki wydruków z obiektem drukarki, ustawienia portu do pracy z drukarką, użycia polecenia SPOOL do przekierowania wyjścia drukarki na odpowiedni port oraz ewentualnego skonfigurowania samej drukarki. Nic dziwnego, że ludzie uważali OS/2 za skomplikowany. Wydaje się, że Microsoft rozmyślnie uczynił OS/2 tak mało przyjaznym w użyciu jak tylko możliwe lub przeznaczył do realizacji projektu najgłupszych programistów, aby zniechęcić do niego użytkowników i na zasadzie kontrastu zachęcić do własnego produktu, jakim był MS Windows.

    W IBM OS/2 1.30 procedura instalacji drukarki była już o wiele łatwiejsza. Także całkowicie od nowa napisany został Print Manager.

    Inne ważniejsze zmiany w v1.30:

    • REXX także w wersji SE (dotychczas tylko w EE)
    • czcionki Adobe Type I (krótko po tym, jak Microsoft rozpoczął prace na TrueType)
    • nowe, bardziej czytelne kroje czcionek w sesji konsoli
    • Lazy Write dodany do HPFS
    • znacznie ulepszony algorytm obsługi pliku wymiany
    • sterowniki trybu graficznego 1024x768

OS/2 2.x

  • OS/2 2.00 ukazał się wiosną 1992 r. Był to pierwszy (i przez lata jedyny) w pełni 32-bitowy system operacyjny dla komputerów osobistych. IBM zamierzał stworzyć lepszy DOS niż DOS i lepsze Windows niż Windows. Zastosowano tzw. Virtual DOS Machines (VDM), które pozwalały uruchamiać pod OS/2 kilka programów pracujących pod DOS lub Windows tak, jak gdyby znajdowały się na oddzielnych komputerach. Aby móc uruchamiać programy pracujące w Windows, system zawierał licencjonowaną od Microsoftu wersję Windows 3.11 nazwaną Win-OS/2.

    Dzięki zastosowaniu VDM zawieszenie się jednego programu nie powodowało zawieszenia całego systemu. Każdy z programów był niezależny od pozostałych, lecz mógł się z nimi komunikować poprzez Dynamic Data Exchange oraz clipboard (schowek systemowy).

    Kolejną nowością był Workplace Shell (WPS), czyli zorientowany obiektowo interfejs użytkownika (object oriented user interface (OOUI). IBM WPS integrowało GUI bardzo mocno z systemem, włączając w to system plików.

  • OS/2 2.10 został zaprezentowany w maju 1993 r. Wersja ta posiadała nowy, szybszy 32-bitowy podsystem graficzny, czcionki TrueType dla sesji Win-OS/2 oraz Multimedia Presentation Manager (MMPM/2) dla obsługi dźwięku i video.

    W ograniczonym zakresie system wspierał karty PCMCIA, Advanced Power Management (APM) oraz APM BIOS. Było to szczególnie istotne dla posiadaczy laptopów.

    Aby obniżyć cenę systemu dla użytkowników posiadających już Windows, IBM wypuścił pod koniec 1993 r. wersję OS/2 2.11 for Windows. Ta wersja nie zawierała Win-OS/2 (a więc odpadał koszt licencji) i zamiast tego wykorzystywała kopię Windows 3.1 istniejącą w systemie, co pozwalało uruchamiać pod OS/2 programy napisane dla Windows. Odbywało się to poprzez wprowadzenie modyfikacji do plików SYSTEM.INI i WIN.INI oraz kodu Windows po jego załadowaniu do pamięci, dzięki czemu system miał nad nim kontrolę w VDM.

OS/2 Warp

  • OS/2 Warp Version 3 zadebiutował w październiku 1994 jako OS/2 Warp for Windows. Podobnie jak OS/2 2.11 for Windows wykorzystywał istniejącą na komputerze oryginalną wersję Windows do uruchamiania programów tworzonych dla środowiska Windows. Wkrótce ukazała się również wersja OS/2 Warp 3 zawierająca Win-OS/2.

    Warp 3 posiadał bardzo niewielkie wymagania sprzętowe. Mógł zostać zainstalowany i pracować na maszynie z 4 MB RAM. Wydajność oczywiście nie była oszałamiająca, ale na systemach z większą ilością pamięci wzrastała znacząco. Dzięki wielu dodatkowym sterownikom Warp 3 współpracował z większością dostępnych urządzeń peryferyjnych. Workplace Shell został poważnie ulepszony, zarówno pod względem funkcjonalności, jak i wydajności. Rozszerzeniu uległy również oferowane funkcje związane z obsługą drukarek, kart PCIMCIA oraz multimediów. Warp 3 posiadał wbudowaną obsługę protokołu TCP/IP. Logowanie i serfowanie po sieci było możliwe dzięki pakietowi Internet Access Kit. Przeglądarka WWW nosiła nazwę Web Explorer, ale niestety nie dorównywała ówczesnemu liderowi Netscape. Przesyłanie plików za pomocą FTP było możliwe w trybie konsolowym oraz środowisku graficznym. Istniało również oprogramowanie do obsługi poczty elektronicznej. W przeciwieństwie do poprzednich wersji w skład pakietu OS/2 Warp wchodził BonusPak CD-ROM zawierający aplikacje dla OS/2. Jedną z nich był IBM Works, zintegrowany pakiet składający się z edytora tekstów, arkusza kalkulacyjnego, bazy danych, generatora raportów oraz programu do wykonywania wykresów.

    W 1995 ukazał się Warp Connect - stanowiący połączenie Warp 3 z pełną obsługą środowiska sieciowego. Warp Connect Peer umożliwiał stacjom roboczym wzajemne udostępnianie i współdzielenie zasobów (np. pliki, drukarki, modemy). Możliwy stał się również dostęp do serwerów LAN Server 4.0 i Netware. Na początku 1996 r. ukazał się Warp Server, czyli kombinacja Warp 3 z funkcjami oferowanymi przez IBM LAN Server 4.0. W skład OS/2 Warp Server wchodzą OS/2 Warp, LAN Server 4.0 (z kilkoma zmianami i rozszerzeniami), SystemVier for OS/2, remote access, advanced backup disaster and recovery oraz wsparcie dla tradycyjnych usług serwera plików i drukarek.

  • OS/2 Warp 4 Merlin wypuszczony we wrześniu 1996 zawierał oprócz znaczących zmian w Workplace Shell, także nowe elementy, np. Java czy VoiceType Navigation and Dictation. IBM nazwał Warp 4 "Universal Client" ze względu na jego unparalleled network connectivity. Warp 4 może zostać podłączony wszędzie i do każdej sieci, a jego uniwersalny network client może równolegle współpracować z LAN Server, Warp Server, Windows NT Server, Novell Netware, Netware Directory Services, PCLAN Program, IPX-SPX, LANtastic for DOS or OS/2, Warp Connect, Windows NT Workstation, Windows 95, Windows for Workgroups, TCP/IP (w tym DHCP, DDNS, FTP, TFTP, Telnet, SLIP, PPP, SMTP oraz SNMP), SNA, NetBIOS. Java jest zintegrowana w systemie i nie jest wymagane żadne dodatkowe oprogramowanie do uruchamiania napisanych w tym języku aplikacji zarówno lokalnie, jak i za pośrednictwem WWW. Rozpoznawanie głosu VoiceType czyniło Warp 4 jedynym systemem zdolnym do przyjmowania poleceń głosowych i odczytywania tekstów bez dodatkowego oprogramowania. Dla nowych użytkowników system zawierał WarpGuides - inteligentny system wprowadzający użytkownika w podstawowe zasady korzystania z systemu. Ponadto Warp 4 umożliwiał łatwy i szybki dostęp do internetu. W jego skład wchodziły również TME 10 Netfinity (SystemView) do zarządzania systemem, Remote Access Service (LAN Distance) do zdalnego dostępu do systemu, Mobile Office Services do synchronizacji plików na komputerze przenośnym i wiele innych elementów.


Główny spis treści

Masz uwagi? Napisz.